Είστε εδώ: Εφοπλιστής | Νέα | Ευρωπαϊκή Θαλάσσια Πολιτική: Προκλήσεις και κίνδυνοι για την ευρωπαϊκή ναυτιλία

Νέα

Ευρωπαϊκή Θαλάσσια Πολιτική: Προκλήσεις και κίνδυνοι για την ευρωπαϊκή ναυτιλία

01.12.10

Στο τρίπτυχο ανταγωνιστικότητα-ασφάλεια-προστασία του περιβάλλοντος και τον ρόλο του ανθρώπινου δυναμικού εστίασε η ημερίδα με τίτλο «Ολοκληρωμένη Θαλάσσια Πολιτική και Μεταφορές στην ΕΕ», που πραγματοποιήθηκε στο Υπουργείο Εξωτερικών στις 4 Νοεμβρίου.

Σκοπός του συνεδρίου ήταν να παρουσιαστούν οι μεγάλοι άξονες πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την αξιοποίηση των αναπτυξιακών δυνατοτήτων που δίνει η θάλασσα με έμφαση στις θαλάσσιες μεταφορές και να αξιολογηθούν οι επιπτώσεις αυτής της πολιτικής στην ανάπτυξη της ευρωπαϊκής και της ελληνικής ναυτιλίας.

Ήδη από την εναρκτήρια ομιλία της επιτρόπου Αλιείας και Θαλασσίων Υποθέσεων κυρίας Μαρίας Δαμανάκη ήταν εμφανές ότι ένα σημείο «τριβής» μεταξύ ελληνικής ναυτιλίας και Ευρωπαίων πλοιοκτητών γενικότερα και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής είναι η συνειδητοποίηση από τα ρυθμιστικά όργανα της Ευρώπης ότι η ναυτιλία είναι διεθνής και ότι περιφερειακά μέτρα θα πλήξουν την ανταγωνιστικότητά της.

Γι’ αυτό και η κυρία Δαμανάκη ξεκαθάρισε ευθύς εξαρχής ότι η Κομισιόν δεν σκοπεύει να εφαρμόσει μονομερή μέτρα, καθώς «δεν βλέπει πώς αυτά μπορούν να εφαρμοστούν χωρίς να χάσουμε τα πλεονεκτήματά μας». Επίσης τόνισε ότι «χρέος και ευθύνη των πολιτικών είναι να βρουν την ισορροπία μεταξύ της προστασίας του περιβάλλοντος και της ανάπτυξης της ευρωπαϊκής ναυτιλίας».

Προς αυτή την κατεύθυνση κινείται και η ενοποιημένη πολιτική προσέγγιση που προτείνει η Κομισιόν. Όπως εξήγησε η επίτροπος, η ναυτιλία είναι εξαρτημένη από το πετρέλαιο, που σημαίνει αύξηση του λειτουργικού κόστους, καθώς η τιμή του πετρελαίου δεν αναμένεται να μειωθεί. Ταυτόχρονα, οι εκπομπές του CO2 θα παραμένουν σε υψηλά επίπεδα.

Οι καινοτόμες τεχνολογίες και η βελτίωση της ενεργειακής αποδοτικότητας είναι σε θέση να μειώσουν τις λειτουργικές δαπάνες για τους πλοιοκτήτες και κυρίως να περιορίσουν δραστικά τις εκπομπές CO2. «Από αυτή την άποψη, λοιπόν, βιώσιμη και ευημερούσα ναυτιλία σημαίνει καθαρότερες ναυτιλιακές δραστηριότητες» υπογράμμισε η κυρία Δαμανάκη.

ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΣ ΔΡΑΣΗΣ ΕΕ ΚΑΙ ΙΜΟ

Η Κομισιόν μπορεί να δώσει κίνητρα για τη σύνδεση των ερευνητικών επιτευγμάτων με την εφαρμογή, με τη βιομηχανική παραγωγή και την εμπορική αξιοποίηση. Με την προϋπόθεση, ωστόσο, να διαφυλαχθεί η ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής ναυτιλίας σε διεθνές επίπεδο, είπε η κυρία Δαμανάκη. Και αυτό, σύμφωνα με την επίτροπο, θα εξασφαλισθεί με τον συντονισμό της δράσης της ΕΕ με τον Διεθνή Ναυτιλιακό Οργανισμό (ΙΜΟ) και μόνο.

Άλλωστε, η ανακοίνωση της Κομισιόν σχετικά με τη διεθνή διάσταση της Ολοκληρωμένης Θαλάσσιας Πολιτικής της ΕΕ, που δημοσιεύθηκε τον περασμένο Οκτώβριο, ζητεί την ενίσχυση του ρόλου της ΕΕ στο πλαίσιο του IMO. Πεποίθηση της κυρίας Δαμανάκη είναι ότι «η Κομισιόν πρέπει να εργαστεί σε συντονισμό με τα κράτη μέλη για τη συνεχή βελτίωση της ασφάλειας, τις περιβαλλοντικές επιδόσεις και τις συνθήκες εργασίας, μέσω των διεθνών πράξεων που συμφωνήθηκαν από το IMO και τη Διεθνή Οργάνωση Εργασίας».

«Ως επίτροπος υπεύθυνη για τη ναυτιλία», τόνισε η κυρία Δαμανάκη «έχω ευθύνη να προωθήσω τη διεθνή διάσταση της ναυτιλιακής πολιτικής για τη διαμόρφωση ενός ευνοϊκού περιβάλλοντος ανοικτής αγοράς για την ευρωπαϊκή ναυτιλία». Τη θέση των Ευρωπαίων πλοιοκτητών και της ελληνικής ναυτιλίας εξέφρασε ο κ. Γιάννης Λύρας ως πρόεδρος της Επιτροπής Εξωτερικών Σχέσεων της Ένωσης Ελλήνων Εφοπλιστών και πρώην πρόεδρος της Ένωσης Ευρωπαίων Εφοπλιστών.

Ο κ. Λύρας ανέφερε ότι η ναυτιλία εξακολουθεί να αντιμετωπίζεται με μηδενική ανοχή από την κοινωνία και τους πολιτικούς εκπροσώπους της για τυχόν αστοχίες της –για παράδειγμα τα ελάχιστα, συγκριτικά, ναυτικά ατυχήματα– παρά το τεράστιο εύρος των λειτουργιών της. Το έργο της δεν είναι ορατό και δεν εμπίπτει στην άμεση αντίληψη των καταναλωτών, τόνισε, επισημαίνοντας ότι είναι αναγκαία η συνεργασία των αρχών με όλους τους φορείς της ναυτικής βιομηχανίας, ώστε να προβάλουν τα χαρακτηριστικά της και τον ζωτικό της ρόλο.

ΟΧΙ ΣΕ ΠΕΡΙΦΕΡΙΑΚΕΣ  ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ

Σύμφωνα με τον κ. Λύρα, η ελληνική ναυτιλία αναγνωρίζει ότι η στρατηγική της Ολοκληρωμένης Θαλάσσιας Πολιτικής της ΕΕ κινείται σε γενικές γραμμές στη σωστή κατεύθυνση. Ωστόσο, έσπευσε να σημειώσει ορισμένα σημεία που πλήττουν την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής ναυτιλίας, που είναι ζητούμενο και της ολοκληρωμένης ναυτιλιακής πολιτικής της.

Ο κ. Λύρας τόνισε ότι «δεν θα πρέπει η ΕΕ με τις νομοθετικές πολιτικές της να δημιουργεί περαιτέρω προβλήματα στη λειτουργία του κοινοτικού πλοίου, τα οποία στην πράξη πλήττουν καίρια την ανταγωνιστικότητα. Περιφερειακές ρυθμίσεις δεν θα ευδοκιμήσουν και απλά θα ωθήσουν την ευρωπαϊκή ναυτιλία εκτός κοινοτικών νηολογίων, ακόμη και εκτός Ευρώπης».

Όπως επεσήμανε, καίρια σημεία της ανταγωνιστικότητας του κοινοτικού πλοίου είναι η ποινικοποίηση και η προσέλκυση, παραμονή και εκπαίδευση ναυτικών (recruitment, retention and training of seafarers). «Δυστυχώς, η συνεχώς αυξανόμενη τάση ποινικοποίησης του ναυτικού επαγγέλματος αμαυρώνει την εικόνα του και επηρεάζει σοβαρά κάθε προσπάθεια προσέλκυσης, σε μια εποχή οξείας έλλειψης καταρτισμένων ναυτικών παγκοσμίως», υπογράμμισε ο κ. Λύρας.

Τέλος, ο κ. Λύρας σημείωσε ότι η ελληνική ναυτιλία απορεί με την πολιτική της ΕΕ, που ευνοεί κατά κόρον τις γιγαντιαίες συγχωνεύσεις και τις γιγάντιες απρόσωπες παγκόσμιες εταιρείες. Ειδικά όταν η ελληνική ναυτιλία –η πρώτη ναυτιλία στον κόσμο– συνεχίζει και λειτουργεί στη συντριπτική της πλειοψηφία μέσω εταιρειών μικρού, μεσαίου και μεγάλου μεγέθους, που δίνουν τη δυνατότητα μεγάλης ευελιξίας στη λήψη πρωτοβουλιών και γρήγορων αποφάσεων. Στη ναυτιλία, το φαινόμενο των συγχωνεύσεων παρατηρείται στις τακτικές γραμμές με τους λεγόμενους global carriers.

Όμως, όπως εξήγησε ο κ. Λύρας, το υπερμέγεθος δεν είναι ευεργετικό εξ ορισμού και η ανταγωνιστικότητα δεν προωθείται όταν η αγορά κυριαρχείται από λίγες γιγαντιαίες οντότητες που συνθλίβουν ή απορροφούν τις μικρομεσαίες ιδιωτικές εταιρείες και εμποδίζουν τη δημιουργία νέων. Εξάλλου, οι γιγαντιαίες οντότητες είναι επιρρεπείς σε καταστροφικές αστοχίες, όπως διαπιστώθηκε και στην τελευταία διεθνή τραπεζική κρίση, υπογράμμισε ο κ. Λύρας.

Στη διατήρηση της ανταγωνιστικότητας του κοινοτικού στόλου αναφέρθηκαν ο κ. Φώτης Καραμήτσος, διευθυντής αρμόδιος για τις θαλάσσιες μεταφορές της ευρωπαϊκής Επιτροπής και η κυρία Άννα Μπρεδήμα, μέλος της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής.

Και οι δύο ομιλητές τόνισαν ότι η παράταση των κατευθυντήριων γραμμών για τις κρατικές επιδοτήσεις στη ναυτιλία –State Aid Guidelines– που λήγουν το 2011, είναι αναγκαία για τη διαφύλαξη της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας, καθώς τα οφέλη ξεπερνούν κατά πολύ το κόστος τους. Υπογράμμισαν, επίσης, τον διεθνή ρόλο της ναυτιλίας και το ότι θα πρέπει να δημιουργηθεί ένας ενιαίος ευρωπαϊκός θαλάσσιος χώρος.

Ο κ. Καραμήτσος είπε ότι η Επιτροπή προσδοκά να αποκτήσει μεγαλύτερη θέση στα διεθνή ναυτιλιακά fora και η κυρία Μπρεδήμα ξεκαθάρισε ότι «υπάρχει περιθώριο για ενισχυμένη συνεργασία και συντονισμό των κρατών μελών της ΕΕ στο πλαίσιο των διεθνών Οργανισμών χωρίς να τίθεται σε κίνδυνο η ατομική τους συμμετοχή».

3+1 ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ

Στην εκδήλωση, που τίμησαν με την παρουσία τους ο πρόεδρος της Ένωσης Ελλήνων Εφοπλιστών κ. Θεόδωρος Βενιάμης και ο γενικός γραμματέας της Πανελλήνιας Ναυτικής Ομοσπονδίας κ. Γιάννης Χαλάς, απηύθυναν χαιρετισμό ο πρόεδρος της Νέας Δημοκρατίας κ. Αντώνης Σαμαράς, η αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών κυρία Μαριλίζα Ξενογιαννακοπούλου και ο γενικός γραμματέας του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού (ΙΜΟ) κ. Ευθύμιος Μητρόπουλος.

Ο κ. Μητρόπουλος τόνισε ότι η πρόκληση για κάθε ναυτιλία, και βεβαίως για την ελληνική, είναι να βελτιώσει την απόδοση και να ενισχύσει τα διαπιστευτήριά της σε όλα τα μέτωπα: ασφάλεια-προστασία περιβάλλοντος-ανταγωνιστικότητα-προσέλκυση, εκπαίδευση και ασφάλιση των ναυτικών.

Σε αυτές τις «3+1 προκλήσεις» που αντιμετωπίζει σήμερα η ευρωπαϊκή και ελληνική ναυτιλία, συνόψισε τα συμπεράσματα της ημερίδας ο κ. Γιώργος Κουμουτσάκος, ευρωβουλευτής της Ν.Δ., με πρωτοβουλία του οποίου διοργανώθηκε η εν λόγω ημερίδα.

Στο συνέδριο παρέστησαν, μεταξύ άλλων, ο πρώην υπουργός Εξωτερικών κ. Πέτρος Μολυβιάτης, η επικεφαλής των Ευρωβουλευτών Ν.Δ. κυρία Μαριέττα Γιαννάκου, μέλη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, στελέχη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και μέλη του Διπλωματικού Σώματος στην Αθήνα, όπως οι πρέσβεις της Μ. Βρετανίας, της Νορβηγίας, της Σερβίας, της Ρουμανίας, της Ουγγαρίας, του Μαρόκου, καθώς και στελέχη των οικονομικών τμημάτων άλλων πρεσβειών.