Είστε εδώ: Εφοπλιστής | Νέα | Σε αδιέξοδο οδηγείται η ελληνική ακτοπλοΐα

Νέα

Σε αδιέξοδο οδηγείται η ελληνική ακτοπλοΐα

27.08.10

Η περίοδος ανάπτυξης της ελληνικής ακτοπλοΐας έχει λήξει και ο κλάδος βαδίζει εντός ναρκοπεδίου, καθώς τα επιχειρηματικά σχέδια του παρελθόντος βασίστηκαν σε μια σταθερή ανάπτυξη, η οποία όμως τερματίστηκε λόγω των δυσμενών εξελίξεων στη διεθνή οικονομία, συμπεραίνει η πρόσφατη έρευνα της εταιρείας συμβούλων XRTC.

Το αυξημένο κόστος των καυσίμων, η περαιτέρω συρρίκνωση της ζήτησης λόγω ύφεσης της οικονομίας και ο σκληρός ανταγωνισμός σε γραμμές εσωτερικού και εξωτερικού θα πλήξουν τα οικονομικά αποτελέσματα των εταιρειών για το 2010, κάτι το οποίο είναι ήδη εμφανές από τα μειωμένα αποτελέσματα πρώτου και δευτέρου τριμήνου σε σύγκριση με πέρυσι.

Σύμφωνα με την XRTC, οι προβλέψεις για το 2010 δεν είναι καθόλου ενθαρρυντικές, καθώς εκτιμάται ότι λόγω της δυσμενούς κατάστασης της ελληνικής οικονομίας αλλά και της οικονομίας της Ευρώπης, η ζήτηση θα συρρικνωθεί περαιτέρω σε σχέση με τη μείωση μεταξύ 2008-2009 και η εποχικότητα της αγοράς θα οξυνθεί.

Με δεδομένη τη μείωση κατά 40% που καταγράφεται στο ποσοστό διακίνησης επιβατών και φορτίων κατά το δίμηνο Ιουλίου-Αυγούστου σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα του 2009, η XRTC εκτιμά ότι ο κίνδυνος της συρρίκνωσης του μεταφορικού έργου έως και στο 60% των προηγούμενων ετών, κυρίως για τους επιβάτες, είναι ορατός.

Έτσι, παράλληλα με τη μείωση της ζήτησης ενδέχεται να εξαφανιστεί η κερδοφορία των περασμένων ετών, κατά τους μήνες Μάιο, Ιούνιο, Σεπτέμβριο και Οκτώβριο. Από την άλλη, αρνητικές προβλέπονται οι τάσεις κερδοφορίας προ φόρων και αποσβέσεων, με ελάχιστες διαφοροποιήσεις για τους κύριους παίκτες, καθώς το κόστος καυσίμων, που παραμένει σε υψηλά επίπεδα, θα επιδεινωθεί λόγω και της ενίσχυσης του δολαρίου έναντι του ευρώ κατά τους καλοκαιρινούς μήνες, όπως αναφέρει ο διευθύνων σύμβουλος της XRTC, κ. Γιώργος Ξηραδάκης.

ΜΕΤΑΦΟΡΙΚΟ ΕΡΓΟ

Σύμφωνα με τα όσα αναφέρει η μελέτη, η δυσμενής κατάσταση στη ζήτηση δεν είναι φαινόμενο του 2010. Η κίνηση επιβατών, αυτοκινήτων και φορτηγών εμφανίζει σημάδια οριακής ετήσιας αύξησης τα τελευταία τρία χρόνια, καθώς η μέση αύξηση από το 2003 έως και το 2008 δεν ξεπερνά το επίπεδο του 0%, 4% και 0% για επιβάτες, αυτοκίνητα και φορτηγά αντίστοιχα. Το μεταφορικό έργο επιβατών των εισηγμένων και της Hellenic Seaways εμφανίζεται αμετάβλητο σε σχέση με το 2008, με την ελληνική αγορά να αναπτύσσεται με 1% και την Αδριατική να συνεχίζει την κάμψη των τελευταίων ετών με -1%.

Στην ελληνική αγορά, το σύνολο των υπό εξέταση εταιρειών εμφανίζει αυξημένη επιβατική κίνηση με μόνη εξαίρεση την Hellenic Seaways (-9%). Οι ANEK Lines, NEL Lines, Attica Group και Minoan Lines έχουν αυξήσεις της τάξεως του 9%, 11%, 11% και 4%, αντίστοιχα. Η εικόνα της Αδριατικής συνεχίζει να είναι απογοητευτική με τις Attica Group και Minoan Lines να παρουσιάζουν μειωμένη κίνηση κατά -2% και την ANEK Lines οριακή αύξηση 1%.

Στην περίπτωση των αυτοκινήτων εμφανής είναι η αύξηση της ζήτησης κατά 6% στην εσωτερική αγορά, ενώ στην Αδριατική είναι μηδενική. Στην ελληνική αγορά, το σύνολο των υπό εξέταση εταιρειών εμφανίζει αυξημένη κίνηση σε αυτοκίνητα, με μόνη εξαίρεση την Hellenic Seaways (-8%). Οι ANEK Lines, NEL Lines, Attica Group και Minoan Lines έχουν αυξήσεις της τάξεως του 9%, 37%, 13% και 14%.

Η εικόνα της Αδριατικής είναι και σ’ αυτό τον τομέα απογοητευτική, με τις ANEK Lines και Minoan Lines να παρουσιάζουν μειωμένη κίνηση κατά -5% και -3% αντίστοιχα και την Attica Group να έχει σημαντική αύξηση κατά 8%. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η εικόνα της κίνησης των φορτηγών, με την Αδριατική να εμφανίζει έντονα σημάδια κόπωσης στις γραμμές δραστηριοποίησης των εταιρειών.

Η μείωση άνω του 11% της κίνησης συνεχίζει να προβληματίζει τους παίκτες της περιοχής με την ANEK Lines, Minoan Lines και Attica Group να αναφέρουν μειώσεις -13%, -11% και -8% αντίστοιχα. Αξίζει να σημειωθεί εδώ ότι τα υψηλά επίπεδα ανταγωνισμού που επικρατούν στην περιοχή οφείλονται στην αποδρομολόγηση δύο πλοίων της Hellenic Seaways από σύνολο τεσσάρων πλοίων Ro/Ro που είχε στη γραμμή Κόρινθος-Βενετία.

ΣΚΛΗΡΟΣ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΣ

Όπως επισημαίνεται στη μελέτη της XRTC, η απελευθέρωση της αγοράς με τον τρόπο που εφαρμόστηκε, είναι από τους κύριους παράγοντες που οδήγησαν τον κλάδο στη σημερινή κατάσταση. «Από τη μία, η απελευθέρωση της αγοράς έφερε κύμα ευφορίας, αλλά και έντονου ανταγωνισμού από την άλλη. Ανταγωνισμού που ούτε ο ίδιος ο ρυθμιστής δεν μπόρεσε να κατανοήσει ή να αντιληφθεί, με αποτέλεσμα να εισέλθει η αγορά σε έναν ανελέητο πόλεμο τιμών που ουσιαστικά την κατέστησε αδύνατη», εξηγεί ο κ. Ξηραδάκης.

Επίσης, πρόσθεσε ότι «θα ήταν πολύ λειτουργικότερο από την αρχή της εφαρμογής της απελευθέρωσης οι διοικούντες να είχαν αντιληφθεί το ανταγωνιστικό περιβάλλον της ακτοπλοΐας και να μη φούντωναν περαιτέρω τον καταστροφικό ανταγωνισμό τόσο σε λειτουργικό επίπεδο όσο και στο συνδικαλιστικό επίπεδο των εταιρειών».Την περίοδο που διανύουμε, η περαιτέρω οικονομική αφαίμαξη του κλάδου θα τον οδηγήσει σε πλήρη καταστροφή με άμεσο κίνδυνο την κατάρρευση του δικτύου θαλάσσιων μεταφορών της χώρας, προειδοποιεί η XRTC. Δεν είναι απίθανο, άλλωστε, να επανέλθουν πολλά νησιά της χώρας σε περιορισμένη κάλυψη.

Για παράδειγμα, εκεί που τώρα εξυπηρετούνται ημερησίως, να καλύπτονται κάθε δύο τρεις μέρες ή ακόμα και εβδομαδιαίως. Αυτό που απασχολεί πλέον όλα τα μέρη της αγοράς, συμπεριλαμβανομένων του κράτους, των εταιρειών, των χρηστών, των χρηματοδοτών και των επενδυτών, είναι οι αντιδράσεις των διαφόρων φορέων στην περίοδο της κρίσης. Η XRTC συνιστά τη διερεύνηση της μείωσης του κόστους διαχείρισης των ακτοπλοϊκών πλοίων έτσι ώστε να πειστούν τόσο οι τράπεζες όσο και οι επενδυτές για τη βιωσιμότητα των εναπομεινασών εταιρειών.

«Οι πρακτικές της συνδικαλιστικής πίεσης που ταλανίζουν τον κλάδο επί σειρά δεκαετιών, πρέπει να αλλάξουν και να προσεγγίσουν το θέμα όχι από τα πόσα μπορούν να κερδηθούν, αλλά για το για πόσο θα μπορεί να υπάρχει σίγουρη εργασία για τους πολλούς. Οι αρτηριοσκληρύνσεις της εσωστρεφούς στρατηγικής για εργασία των ναυτικών και της διαχρονικής διατήρησης απαρχαιωμένων εργασιακών απολαβών πρέπει να δώσουν ουσιαστικά τη θέση τους σε μία επιθετική στρατηγική, που θα εξασφαλίσει την ανάπτυξη του κλάδου όχι μόνο μέσα στη μικρή θάλασσα του Αιγαίου, αλλά γενικότερα σε όλα τα μήκη και πλάτη της γης, όπως παραδοσιακά γινόταν στο παρελθόν.

Παράλληλα, είναι σημαντικό μέσα σε αυτή τη δύσκολη συγκυρία να παταχθούν οι αναχρονιστικές μέθοδοι περιορισμού της κερδοφορίας μέσω έμμεσων κρατήσεων και εισπρακτικών μεθόδων, που απλά διογκώνουν το πρόβλημα και απειλούν τη βιωσιμότητα της ακτοπλοϊκής αγοράς».Ωστόσο, η έκθεση αναφέρει ότι οι τιμολογιακές στρατηγικές των εταιρειών θα πρέπει να λάβουν υπόψη τη νέα οικονομική κατάσταση της χώρας.

Είναι αδύνατον πλέον για τον μέσο χρήστη των ακτοπλοϊκών πλοίων να ακολουθήσει περαιτέρω αυξήσεις ή ακόμα και διατήρηση των σημερινών ναύλων, όταν ο προσωπικός πλούτος του συρρικνώνεται. Εξάλλου, ο κύριος ανταγωνιστής της ακτοπλοΐας, το αεροπλάνο, συμμορφώθηκε με τους κανόνες της ύφεσης και έλαβε και την «άφεση αμαρτιών» του ρυθμιστή, ρυθμίζοντας τα όρια του ανταγωνισμού.Στο ναρκοπέδιο που διανύει η αγορά της ελληνικής ακτοπλοΐας, χρειάζεται σύνεση και τεχνοκρατική ωριμότητα, καταλήγει η XRTC.

«Όλοι πρέπει να αντιληφθούν ότι οι εποχές των αλλεπάλληλων παραδόσεων νεότευκτων πλοίων έχουν περάσει και ο στόχος είναι μια νέα, εκ βάθους μελετημένη ακτοπλοϊκή πολιτική, που θα φέρει τον ορθολογισμό στη θέση των λούσων και την οικονομία στη θέση της ασύστολης σπατάλης που πολλές φορές το κράτος ωθούσε, μη αντιλαμβανόμενο το κόστος μεταφοράς, αλλά αφουγκραζόμενο μόνο τα αιτήματα των μικρών κοινωνικών ομάδων».